НАЦЫЯНАЛЬНЫ БАНК РЭСПУБЛIКI БЕЛАРУСЬ
Кантакт-цэнтр

+375 17 306-00-02

Электронныя грошы

Электронныя грошы – адзінкі кошту, якія захоўваюцца ў электронным выглядзе, выпушчаныя ў абарачэнне ў абмен на наяўныя або безнаяўныя грашовыя сродкі, і якія прымаюцца ў якасці сродку плацяжу пры ажыццяўленні разлікаў як з асобай, якая выпусціла ў абарачэнне гэтыя адзінкі кошту, так і з іншымі юрыдычнымі і фізічнымі асобамі, а таксама выражаюць суму абавязацельства гэтай асобы па вяртанні грашовых сродкаў любой юрыдычнай або фiзiчнай асобе пры прад'яўленні гэтых адзінак кошту.

Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь прыступіў да рэгулявання аперацый з электроннымі грашыма ў Рэспубліцы Беларусь у 2000 годзе. Права на выпуск электронных грошай у абарачэнне прадастаўлена толькі банкам і нябанкаўскім крэдытна-фінансавым арганізацыям Рэспублікі Беларусь (далей – банкі). Нацыянальным банкам вызначаецца парадак ажыццяўлення аперацый з электроннымі грашыма.

Цяпер аперацыі з электроннымі грашыма на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь ажыццяўляюцца ў адпаведнасці з нормамі:

1) Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 снежня 2014 г. № 6 "Аб неадкладных мерах па супрацьдзеянні незаконнаму абароту наркотыкаў" (Дэкрэт № 6), што змяшчае патрабаванне аб абавязковай ідэнтыфікацыі асоб, якім адкрываюцца або адкрыты электронныя кашалькі, незалежна ад памераў сум электронных грошай, якія ў іх налічваюцца;

2) артыкулаў 14, 274 Банкаўскага кодэкса Рэспублікі Беларусь;

3) Правілаў ажыццяўлення аперацый з электроннымі грашыма, зацверджаных пастановай Праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь ад 26 лістапада 2003 г. № 201

Банкі-эмітэнты (банкі-агенты), банкі, якія пагашаюць электронныя грошы, эмітаваныя нерэзідэнтамі, у месячны тэрмін з пачатку (спынення) эмісіі электронных грошай, прыняцця абавязацельства (спынення абавязацельства) па распаўсюджванні, пагашэнні электронных грошай, эмітаваных нерэзідэнтам, паведамляюць аб гэтым Нацыянальнаму банку. У выпадку спынення аперацый з электроннымі грашыма адначасова з паведамленнем аб спыненні аперацый з электроннымі грашыма банкі накіроўваюць інфармацыю аб парадку завяршэння аперацый з электроннымі грашыма.

На 01.02.2018 паведамленне аб пачатку аперацый з электроннымі грашыма прадставілі:

1) на выпуск у абарачэнне электронных грошай:

  • ААТ "Белгазпрамбанк" (электронныя грошы сістэм EasyPay, "Берліа", "МТС Грошы", V-coin);
  • ААТ "Тэхнабанк" (электронныя грошы сістэмы WebMoney Transfer, намінаваныя ў беларускіх рублях);
  • ААТ "Парытэтбанк" (электронныя грошы сістэмы iPay);
  • ААТ "Банк Масква-Мінск" (электронныя грошы сістэмы "МТС Грошы");
  • ЗАТ "Банк Рашэнне" (электронныя грошы сістэмы iPay, QIWIБел);
  • "Пріорбанк" ААТ (электронныя грошы сістэм Belqi, "ОСМП", iPay);
  • ААТ "БПС-Сбербанк" (электронныя грошы сістэмы еPay);
  • ААТ "АСБ Беларусбанк" і "Пріорбанк" ААТ (электронныя грошы, доступ да якіх забяспечваецца пры дапамозе перадаплачанай карткі, эмітаванай у рамках плацежных сістэм MasterCard);

2) на пагашэнне на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь электронных грошай, эмітаваных нерэзідэнтамі:

  • ААТ "Белгазпрамбанк" (электронныя грошы сістэм "Расберліа-Карт", Euroberlio);

3) на распаўсюджванне і пагашэнне фізічным асобам на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь электронных грошай, эмітаваных нерэзідэнтамі:

  • ЗАТ "Альфа-Банк" (электронныя грошы сістэмы "ёCard АББ", доступ да якіх забяспечваецца пры дапамозе перадаплачанай карткі, эмітаванай АТ «Альфа-Банк» (РФ) у рамках плацежнай сістэмы MasterCard);
  • ААТ “БПС-Сбербанк” (электронныя грошы сістэмы ”Яндэкс. Грошы”).

Электроннымі грашыма сістэм "Берліа", "Расберліа-Карт", Euroberlio) можна аплаціць паліва і спадарожныя тавары на аўтазаправачных станцыях; электронныя грошы сістэм EasyPay, WebMoney Transfer, ”Яндэкс. Грошы” і Belqi выкарыстоўваюцца фізічнымі асобамі для аплаты тавараў (паслуг) у сетцы Інтэрнэт і для ажыццяўлення пераводаў паміж фізічнымі асобамі ў рамках названых сістэм у адпаведнасці з заканадаўствам; электронныя грошы сістэмы iPay выкарыстоўваюцца для аплаты тавараў (паслуг) пры дапамозе каналаў сувязі, прадастаўленых мабільнымі аператарамі (СТАА "Мабільныя ТэлеСістэмы" (МТС), ЗАТ "Беларуская сетка тэлекамунікацый" (Life), (Унітарнае прадпрыемства "Велком" (Velcom)); электронныя грошы сістэм V-coin выкарыстоўваюцца для аплаты тавараў (паслуг) пры дапамозе каналаў сувязі, прадастаўленых мабільным аператарам (Унітарнае прадпрыемства "Велком" (Velcom)), электронныя грошы сістэмы “МТС Грошы” выкарыстоўваюцца для аплаты тавараў (паслуг) пры дапамозе каналаў сувязі, прадастаўленых мабільным аператарам СТАА "Мабільныя ТэлеСістэмы" (МТС); электронныя грошы сістэм "ОСМП", QIWIБел і ePay распаўсюджваюцца з дапамогай устройства па прыёме наяўных грошай (з дапамогай такіх электронных грошай аплачваюцца паслугі, якія прадастаўляюцца рэзідэнтамі Рэспублікі Беларусь (камунальныя паслугі, паслугі мабільных аператараў, інтэрнэт-правайдараў і інш.); перадаплачаныя карткі "Пріорбанк" ААТ і ААТ "АСБ Беларусбанк" выпускаюцца ў рамках плацежнай сістэмы MasterCard і могуць быць выкарыстаны ў парадку, аналагічным выкарыстанню банкаўскай плацежнай карткі; электроннымі грашыма сістэмы "ёCard АББ" можна аплаціць тавары, работы, паслугі рэзідэнтаў, нерэзідэнтаў Рэспублікі Беларусь у сетцы Інтэрнэт, а таксама ажыццяўляць пераводы паміж трымальнікамі перадаплачаных віртуальных картак MasterCard Virtual.

Інфармацыя аб праведзеных банкамі аперацыях з электроннымі грашыма паступае ў Нацыянальны банк праз Асацыяцыю беларускіх банкаў у рамках Інфармацыйнай тэхналогіі прадстаўлення звестак па аперацыях з электроннымі грашыма.

Параўнальны аналіз ажыццяўлення аперацый з электроннымі грашыма, эмітаванымі банкамі Рэспублікі Беларусь, за 2012–2016 гады і першае паўгоддзе 2017 года

Асноўныя паказчыкі развіцця рынку электронных грошай у Рэспубліцы Беларусь