ССРД. Метаданыя

у фармаце pdf
Краіна Рэспубліка Беларусь
Катэгорыя даных Знешні гандаль таварамі

Асоба, адказная за кантакты Гарбуз Андрэй Міхайлавіч
Пасада: Начальнік упраўлення
Назва структурнага падраздзялення Упраўленне плацежнага балансу
Арганізацыя Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь
Адрас: пр. Незалежнасці, 20
Горад: Мінск
Краіна: Рэспубліка Беларусь
Паштовы індэкс: 220008
Тэлефон +375 17 219 24 35
Факс +375 17 220 22 72
Email: A.Garbuz@nbrb.by

Метадалогія

Канцэпцыі і вызначэнні

Экспарт/імпарт тавараў па метадалогіі плацежнага балансу ўключае тавары, эканамічнае права ўласнасці на якія пераходзіць паміж рэзідэнтам і нерэзідэнтам. Да экспарту або імпарту тавараў не адносяцца: тавары ў рамках іх перапродажу за мяжой, тавары, якія ўлічваюцца ў складзе паслуг па артыкулах "паездкі", "будаўніцтва" і "дзяржаўныя тавары і паслугі, не аднесеныя да іншых катэгорый".
Міжнародныя стандарты ў дачыненні да даных па гандлі таварамі прадстаўлены ў розных публікацыях, у тым ліку:
Статыстыка міжнароднага гандлю таварамі: канцэпцыі і вызначэнні (ААН, 2010 г.).
Статыстыка міжнароднага гандлю таварамі ахоплівае тавары, якія дадаюцца да запасаў матэрыяльных рэсурсаў краіны або аднімаюцца з іх у выніку іх увозу (імпарт) у межы або вывазу (экспарт) за межы яе эканамічнай тэрыторыі. Гэтая аснова ўліку адрозніваецца ад падыходу, заснаванага на пераходзе права ўласнасці паміж рэзідэнтамі і нерэзідэнтамі, які патрабуецца пры складанні плацежнага балансу, у сувязі з чым можа ўзнікаць неабходнасць унясення паправак.
Для складання знешняга гандлю таварамі ў рамках плацежнага балансу праводзіцца шэраг паправак у адпаведнасці з метадалагічнымі рэкамендацыямі МВФ, якія ўтрымліваюцца ў шостым выданні Даведніка па плацежным балансе і міжнароднай інвестыцыйнай пазіцыі (МВФ, 2009 г.).
Вызначэнне: Тавары ўяўляюць сабой матэрыяльныя вырабленыя аб'екты, у дачыненні да якіх могуць устанаўлівацца правы ўласнасці і эканамічнае права ўласнасці на якія можа перадавацца ад адной інстытуцыянальнай адзінкі іншай у выніку правядзення аперацыі. Экспарт – вываз з тэрыторыі Рэспублікі Беларусь тавараў, якія памяншаюць запасы матэрыяльных рэсурсаў дзяржавы; імпарт – увоз на тэрыторыю Рэспублікі Беларусь тавараў, якія дадаюцца да запасаў матэрыяльных рэсурсаў дзяржавы.


Статыстычны ахоп

Ахоп аперацый: Знешні гандаль таварамі ахоплівае патокі тавараў паміж рэзідэнтамі і нерэзідэнтамі.
Геаграфічны ахоп: Нацыянальны банк распрацоўвае знешні гандаль таварамі ў наступных геаграфічных класіфікацыях: краіны СНД (Садружнасць Незалежных Дзяржаў) і краіны па-за СНД, краіны Мытнага Саюза (Расія, Казахстан, Рэспубліка Беларусь).


Класіфікацыя/разбіўка па сектарах

Статыстычныя даныя па знешнім гандлі таварамі публікуюцца ў адпаведнасці з міжнароднымі стандартамі, выкладзенымі ў шостым выданні Даведніка па плацежным балансе і міжнароднай інвестыцыйнай пазіцыі (BPM6) (МВФ, 2009).


Аснова ўліку

Вартасная ацэнка
Вартасць экспарту/імпарту тавараў ацэньваецца зыходзячы з прынцыпу ацэнкі па рынкавай вартасці тавараў у пункце аднастайнай ацэнкі. Пунктам аднастайнай ацэнкі з'яўляецца мытная мяжа краіны, якая з'яўляецца першым экспарцёрам тавараў, гэта значыць "Франка-борт" (ФОБ).
Даныя аб знешнім гандлі таварамі разлічваюцца ў доларах ЗША і беларускіх рублях. Пералік аперацый, якія ажыццяўляюцца ў іншых валютах, у долары ЗША робіцца па афіцыйным курсе Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь на дату здзяйснення гаспадарчай аперацыі.

Аснова ўліку
Аперацыі з таварамі павінны адлюстроўвацца на момант пераходу эканамічнага права ўласнасці.
У статыстыцы міжнароднага гандлю таварамі час адлюстравання ва ўліку, як правіла, вызначаецца ў адпаведнасці з мытнымі працэдурамі, усталяванымі з мэтай уліку перамяшчэння тавараў праз мяжу. У міжнародных метадалагічных прынцыпах у дачыненні да статыстыкі гандлю таварамі ў якасці часу адлюстравання рэкамендуецца выкарыстоўваць час прадстаўлення мытнай дэкларацыі.


Дакладнасць і надзейнасць

Зыходныя даныя

Збор зыходных даных
Асноўнымі крыніцамі інфармацыі, якія выкарыстоўваюцца пры распрацоўцы знешняга гандлю таварамі ў рамках плацежнага балансу, з'яўляюцца:
  Інфармацыя Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь (Белстат) аб знешнім гандлі таварамі Рэспублікі Беларусь;
   банкаўская сістэма справаздачнасці аб знешнеэканамічнай дзейнасці, якая знаходзіцца ў кампетэнцыі Нацыянальнага банка;
  ацэначная методыка Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь па карэкціроўцы імпарту тавараў з цэнаў СІФ у цэны ФОБ.
Пры распрацоўцы і аналізе даных аб знешнім гандлі таварамі ў рамках плацежнага балансу для перакрыжаванай зверкі выкарыстоўваюцца даныя банкаўскай статыстыкі і люстраная статыстыка краін-партнёраў, якая атрымліваецца як ад распрацоўшчыкаў плацежных балансаў іншых краін, так і са зборнікаў, якія публікуюцца міжнароднымі фінансавымі арганізацыямі.

Вызначэнне ўваходных даных, статыстычны ахоп, класіфікацыя, ацэнка і момант уліку
Даныя плацежнага балансу ў значнай ступені ўзаемазвязаны з данымі мытнай статыстыкі па знешнім гандлі, з сістэмай нацыянальных рахункаў.
Паказчыкі аб экспарце і імпарце тавараў распрацоўваюцца на аснове даных аб знешнім гандлі таварамі Нацыянальнага статыстычнага камітэта Рэспублікі Беларусь (Белстат) і затым карэктуюцца ў адпаведнасці з метадалогіяй плацежнага балансу (BPM6).
Для распрацоўкі статыстыкі знешняга гандлю таварамі на штомесячнай аснове Белстат выкарыстоўвае статыстыку Дзяржаўнага мытнага камітэта, якая базіруецца на мытных дэкларацыях тавараў, што перасякаюць мяжу Рэспублікі Беларусь (статыстыка экспарту-імпарту тавараў з усімі краінамі, акрамя Расійскай Федэрацыі) і на статыстычных дэкларацыях тавараў, што перасякаюць мяжу з Расійскай Федэрацыяй.
Белстат таксама штомесяц выкарыстоўвае інфармацыю дзяржаўнай статыстычнай справаздачнасці аб экспарце і імпарце асобных тавараў (нафта, газавы кандэнсат, электрычная энергія, калійныя і азотныя ўгнаенні, капралактам, мяса-малочная прадукцыя).
Акрамя таго, Белстат ажыццяўляе ацэнку аб'ёмаў экспарту і імпарту асобных тавараў, няўлічаных афіцыйнай статыстыкай. У аснову вызначэння аб'ёмаў экспарту і імпарту асобных тавараў, якія не ўлічваюцца мытнай статыстыкай знешняга гандлю таварамі, пакладзены балансавы метад, які заключаецца ў вызначэнні розніцы паміж наяўнымі рэсурсамі кожнага тавара і яго выкарыстаннем (спажываннем).
Да даных знешняга гандлю таварамі Белстата Нацыянальны банк робіць адпаведныя карэкціроўкі знешняга гандлю таварамі ў адпаведнасці з метадалогіяй плацежнага балансу:
Імпарт тавараў у цэнах СІФ (з улікам паслуг па транспарціроўцы і страхаванні) па даных Белстата пералічваецца ў цэны ФОБ (без уліку транспарціроўкі і страхавання).
Аб'ёмы экспарту і імпарту тавараў карэктуюцца на аб'ёмы тавараў, якія набываюцца транспартнымі сродкамі ў партах.
У выключных выпадках Нацыянальным банкам могуць ажыццяўляцца іншыя карэкціроўкі.

Своечасовасць уваходных даных
Даныя збіраюцца на штомесячнай і штоквартальнай аснове. Графік паступлення даных дазваляе своечасова фарміраваць даныя аб знешнім гандлі таварамі ў адпаведнасці з метадалогіяй складання плацежнага балансу і выконваць патрабаванні ССРД у дачыненні да распаўсюджвання даных знешняга сектара.


Ацэнка зыходных даных
Складальнікі плацежнага балансу сістэматычна праводзяць ацэнку зыходных даных і, калі ўзнікае патрэба, ініцыююць працэс іх мадыфікацыі з мэтай удасканалення статыстычнай справаздачнасці. Гэта ў асноўным адносіцца да змяненняў у формах статыстычнага назірання Белстата, форм справаздачнасці банкаў.


Статыстычныя метады

Статыстычныя метады работы з зыходнымі данымі
Да даных знешняга гандлю таварамі Белстата Нацыянальны банк робіць адпаведныя карэкціроўкі ў адпаведнасці з метадалогіяй плацежнага балансу.
Імпарт тавараў у цэнах СІФ (з улікам паслуг па транспарціроўцы і страхаванні) па даных Белстата пералічваецца ў цэны ФОБ (без уліку транспарціроўкі і страхавання).
Белстат ажыццяўляе ацэнку аб'ёмаў экспарту і імпарту асобных тавараў, няўлічаных афіцыйнай статыстыкай. У аснову вызначэння аб'ёмаў экспарту і імпарту асобных тавараў, якія не ўлічваюцца мытнай статыстыкай знешняга гандлю таварамі, пакладзены балансавы метад, які заключаецца ў вызначэнні розніцы паміж наяўнымі рэсурсамі кожнага тавара і яго выкарыстаннем (спажываннем).

Іншыя статыстычныя працэдуры
У знешнім гандлі таварамі карэкціроўкі на сезонныя ваганні не вырабляюцца.


Кантроль правільнасці статыстычных даных

Кантроль прамежкавых статыстычных даных
Прамежкавыя вынікі рэгулярна звяраюцца з іншымі справаздачамі, якія ёсць у распараджэнні Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь. Даныя аб знешнім гандлі таварамі плацежнага балансу параўноўваюцца з данымі аб фінансавых разліках па іх.

Ацэнка прамежкавых статыстычных даных
Праводзіцца аналіз прамежкавых даных з пункту гледжання ўнутранай і знешняй супастаўнасці.

Ацэнка разыходжанняў і іншых праблемных пытанняў у зыходных статыстычных даных
Пры наяўнасці якіх-небудзь разыходжанняў і невытлумачальных вялікіх ваганнях даных іх прычыны даследуюцца пры прамым кантакце з падсправаздачнымі асобамі.
Нацыянальны банк складае двухбаковыя плацежныя балансы Рэспублікі Беларусь з Расійскай Федэрацыяй і Украінай і робіць зверку «люстраных» даных аб знешнім гандлі таварамі.


Аналіз пераглядаў даных

Вывучэнне і аналіз пераглядаў даных
Гістарычныя рады даных аб знешнім гандлі таварамі па метадалогіі плацежнага балансу даступны з 2003 г. да 2011 г. (паводле BPМ5) і з 2005 г. (паводле BPМ6).
Штоквартальна ажыццяўляецца аналіз атрыманых даных на адпаведнасць міжнародным стандартам, якія датычацца метадалогіі складання статыстыкі плацежнага балансу. Пры атрыманні дадатковай інфармацыі аб знешнеэканамічных аперацыях магчымы карэкціроўкі раней апублікаваных гістарычных радоў даных. У адпаведнасці з рэгламентам перагляд даных статыстыкі знешняга сектара ажыццяўляецца адзін раз у год і публікуецца штогод у верасні пры выпуску плацежнага балансу за першае паўгоддзе бягучага года.


Практычная прыдатнасць

Перыядычнасць і своечасовасць

Перыядычнасць
Штомесячная.

Своечасовасць
На 40-ы дзень пасля справаздачнага перыяду.


Супастаўнасць

Унутраная супастаўнасць
Гадавыя даныя аб знешнім гандлі таварамі кампілююцца на аснове штомесячных даных. Пры гэтым цалкам выконваецца метадалогія складання даных аб знешнім гандлі таварамі па метадалогіі плацежнага балансу (асноўныя паняцці, канцэпцыі, класіфікацыя, крыніцы інфармацыі) і тым самым гарантуецца супастаўнасць даных рознай перыядычнасці.
Гістарычныя рады даных даступны з 2003 г. да 2011 г. (паводле BPM5) і з 2005 г. (паводле BPM6).

Часовая супастаўнасць
Работнікі Нацыянальнага банка, якія адказваюць за фарміраванне даных, прадпрымаюць належныя меры па забеспячэнні часовай супастаўнасці даных. У выпадку змянення класіфікацыі даныя за максімальна магчымы папярэдні перыяд пераглядаюцца адпаведным чынам.

Супастаўнасць статыстычных даных з данымі іншых крыніц і статыстычных сістэм
Даныя аб знешнім гандлі таварамі плацежнага балансу Рэспублікі Беларусь сумяшчальны з данымі статыстыкі знешняга гандлю таварамі і паслугамі, нацыянальнымі рахункамі.


Палітыка і практыка перагляду даных

Графік перагляду даных
Даныя, якія публікуюцца штомесяц, з'яўляюцца папярэднімі. Палітыка перагляду даных для статыстыкі знешняга гандлю таварамі па метадалогіі плацежнага балансу вызначана рэгламентам перагляду даных і апісана ў штоквартальным інфармацыйна-аналітычным зборніку Нацыянальнага банка "Плацежны баланс, міжнародная інвестыцыйная пазіцыя і валавы знешні доўг Рэспублікі Беларусь".
Пры гэтым робяцца заўвагі пра тое, што ў даныя плацежнага балансу могуць уносіцца змяненні ў будучых публікацыях. Асобным дадаткам публікуецца пералік унесеных у плацежны баланс змяненняў з указаннем па кожным артыкуле прычыны і перыяду, за які яны ўнесеныя (штоквартальна).
Даныя за справаздачны месяц публікуюцца адначасова з удакладненымі данымі за папярэднія перыяды. Пры атрыманні дадатковай інфармацыі аб знешнеэканамічных аперацыях магчымы карэкціроўкі раней апублікаваных гістарычных радоў даных. У адпаведнасці з рэгламентам перагляд гадавых даных статыстыкі знешняга сектара ажыццяўляецца адзін раз у год і публікуецца штогод у верасні пры выпуску плацежнага балансу за першае паўгоддзе бягучага года.

Вывучэнне папярэдніх і/або удакладненых даных

Распаўсюджванне вынікаў вывучэння і аналіз пераглядаў даных
Тлумачальныя надпісы аб прычынах пераглядаў прыводзяцца ў зносках да табліц, якія распаўсюджваюцца, у рамках публікацыі плацежнага балансу.


Даступнасць

Даступнасць даных

Форма прадстаўлення статыстычных даных.
Нацыянальны банк штомесяц размяшчае каляндар папярэдніх тэрмінаў публікацыі, устаноўленых ССРД даных, на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка ў адкрытым доступе па адрасе: https://www.nbrb.by.
Штомесячныя даныя аб знешнім гандлі таварамі размяшчаюцца на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка ў адкрытым доступе па адрасе: https://www.nbrb.by/bel/statistics/ForeignTrade/Current.
Штомесячныя даныя аб папраўках да даных знешняга гандлю таварамі таксама размяшчаюцца на старонцы Нацыянальнага банка ў сетцы Інтэрнэт.
Штогадовыя і штоквартальныя рады даных аб знешнім гандлі таварамі ў рамках публікацыі плацежнага балансу апублікаваны ў штоквартальным інфармацыйна-аналітычным зборніку Нацыянальнага банка "Плацежны баланс, міжнародная інвестыцыйная пазіцыя і валавы знешні доўг Рэспублікі Беларусь".
Даныя аб знешнім гандлі таварамі па метадалогіі плацежнага балансу распаўсюджваюцца ў доларах ЗША.
Даныя не падвяргаюцца сезоннаму згладжванню.

Спосабы і форма распаўсюджвання даных
Нацыянальны банк размяшчае каляндар папярэдніх тэрмінаў публікацыі даных, устаноўленых ССРД, які змяшчае звесткі пра даты распаўсюджвання паказчыкаў у бягучым і трох наступных месяцах, на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка ў адкрытым доступе па адрасе: https://www.nbrb.by/bel/statistics/SStandard/calendar.asp.
Штоквартальныя даныя па статыстыцы плацежнага балансу, у тым ліку па знешнім гандлі таварамі, распаўсюджваюцца ў друкаваным выглядзе ў Бюлетэні банкаўскай статыстыкі, у інфармацыйна-аналітычным зборніку "Плацежны баланс, міжнародная інвестыцыйная пазіцыя і валавы знешні доўг Рэспублікі Беларусь". Плацежны баланс размяшчаецца на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка ў адкрытым доступе па адрасе: https://www.nbrb.by/bel/statistics/BalPay/, у выданнях Міжнароднага валютнага фонду – зборніках "International Financial Statistics" ("Міжнародная фінансавая статыстыка") і "Balance of Payments Statistics. Yearbook" ("Статыстыка плацежных балансаў. Штогоднік").

Каляндар папярэдніх тэрмінаў распаўсюджвання даных
Каляндар папярэдніх тэрмінаў распаўсюджвання даных, устаноўленых ССРД, размяшчаецца на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка (на англійскай мове https://www.nbrb.by/engl/statistics/sdds/calendar.asp і на рускай мове http://www.nbrb.by/statistics/SStandard/calendar.asp), а таксама публікуецца ў Бюлетэні банкаўскай статыстыкі.

Адначасовы выпуск даных усім зацікаўленым карыстальнікам
Штомесячныя даныя аб знешнім гандлі таварамі размяшчаюцца на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка ў адкрытым доступе па адрасе: https://www.nbrb.by/bel/statistics/ForeignTrade/Current.
Даныя па плацежным балансе, у тым ліку аб знешнім гандлі таварамі, прадстаўляюцца адначасова ўсім карыстальнікам праз размяшчэнне на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка (на англійскай мове https://www.nbrb.by/engl/statistics/BalPay/ і на рускай мове https://www.nbrb.by/statistics/BalPay/), а таксама ў Бюлетэні банкаўскай статыстыкі на рускай мове https://www.nbrb.by/statistics/bulletin і на англійскай мове http://www.nbrb.by/engl/statistics/bulletin .

Распаўсюджванне даных па запыце
Неканфідэнцыяльныя даныя, якія не публікуюцца, могуць быць прадстаўлены па запыце.


Даступнасць даных

Прадстаўленне інфармацыі аб канцэпцыях, статыстычным ахопе, класіфікацыях, аснове ўліку, крыніцах даных і статыстычных метадах
Метадалагічныя тлумачэнні, апісанне крыніц даных у дачыненні да кожнага асобнага артыкула, а таксама метады, якія выкарыстоўваюцца пры ацэнцы асобных аперацый, публікуюцца ў інфармацыйна-аналітычным зборніку Нацыянальнага банка "Плацежны баланс, міжнародная інвестыцыйная пазіцыя і валавы знешні доўг Рэспублікі Беларусь" адначасова з публікацыяй плацежнага балансу за справаздачны квартал, а таксама на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка. Класіфікацыя, метады вартаснай ацэнкі і ахоп улічваемых аперацый, якія выкарыстоўваюцца пры складанні плацежнага балансу, у цэлым адпавядаюць шостаму выданню Даведніка па плацежным балансе і міжнароднай інвестыцыйнай пазіцыі (BPM6) (МВФ, 2009 г.).

Узровень дэталізацыі даных, якія прадстаўляюцца
Узровень дэталізацыі адпавядае метадалагічным патрабаванням


Дапамога карыстальнікам

Інфармацыя аб кантактах
У інфармацыйна-аналітычным зборніку "Плацежны баланс, міжнародная інвестыцыйная пазіцыя і валавы знешні доўг Рэспублікі Беларусь" прыводзяцца імя і нумар тэлефона кантактнай асобы. Акрамя таго, у метаданых, размешчаных на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка, змяшчаецца імя, нумар тэлефона і факса, электронны адрас кантактнай асобы, адказнай за кожную сістэму даных.

Даступнасць дакументаў і публікацый
Спіс публікацый Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь даступны на інтэрнэт-сайце Нацыянальнага банка. Інтэрнэт-сайт Нацыянальнага банка прадстаўляе карыстальнікам значны аб'ём інфармацыі як аб электронных публікацыях і дакументах, так і аб публікацыях і дакументах на папяровым носьбіце.