Аб атрыманні крэдыту ў банках Рэспублікі Беларусь

Згодна з артыкулам 22 Банкаўскага кодэкса Рэспублікі Беларусь узаемаадносіны банкаў з кліентамі ствараюцца на падставе банкаўскага заканадаўства і заключаных дагавораў. Банкі самастойна вызначаюць умовы заключэння здзелак, якія не супярэчаць заканадаўству Рэспублікі Беларусь. Праваадносіны банкаў і кліентаў па прадастаўленні крэдыту рэгулююцца крэдытным дагаворам. У адпаведнасці з артыкулам 137 Банкаўскага кодэкса па крэдытным дагаворы банк або нябанкаўская крэдытна-фінансавая арганізацыя (крэдытадавец) абавязваюцца прадаставіць грашовыя сродкі (крэдыт) іншай асобе (крэдытаатрымальніку) у памеры і на ўмовах, вызначаных дагаворам, а крэдытаатрымальнік бярэ абавязацельствы вярнуць (пагасіць) крэдыт і выплаціць працэнты за карыстанне ім.

У адпаведнасці з пунктам 2 Інструкцыі аб парадку прадастаўлення грашовых сродкаў у форме крэдыту і іх звароту (пагашэння), зацверджанай пастановай Праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь ад 29 сакавіка 2018 г. № 149, пад крэдытаваннем разумеецца прадастаўленне крэдытадаўцам крэдыту на ўмовах зваротнасці, платнасці і тэрміновасці з заключэннем паміж крэдытадаўцам і крэдытаатрымальнікам крэдытнага дагавора ў пісьмовай форме, у тым ліку з дапамогай выкарыстання сістэм дыстанцыйнага банкаўскага абслугоўваўня.

Перад заключэннем крэдытнага дагавора банк абавязаны ацаніць крэдытаздольнасць заяўніка і вызначыць праваздольнасць заяўніка (крэдытаатрымальніка) – юрыдычнай асобы або індывідуальнага прадпрымальніка.

Пры ацэнцы крэдытаздольнасці заяўніка (крэдытаатрымальніка) – фізічнай асобы пры прадастаўленні крэдыту на спажывецкія патрэбы банк павінен выкарыстоўваць паказчык пазыковай нагрузкі (ППН), які разлічваецца як працэнтныя суадносіны памеру штомесячнага плацяжу па аперацыях крэдытнага характару (плацяжы па крэдытных дагаворах, дагаворах пазыкі з мікрафінансавымі арганізацыямі, дагаворах факторынгу, лізінгу і інш.) да памеру сярэднямесячнага даходу крэдытаатрымальніка.

Названы паказчык не павінен перавышаць 40 працэнтаў. Пры ацэнцы крэдытаздольнасці заяўніка (крэдытаатрымальніка) – фізічнай асобы пры прадастаўленні банкам крэдыту на фінансаванне нерухомасці банк павінен выкарыстоўваць у тым ліку паказчык забяспечанасці крэдыту (ПЗК), які разлічваецца як працэнтныя суадносіны сумы крэдыту да кошту аб'екта нерухомасці, што прымаецца ў залог у якасці забеспячэння, і (або ) суме іншага забеспячэння ў адпаведнасці з дамовай. Названы паказчык не павінен перавышаць 90 працэнтаў (за выключэннем крэдытаў, прадастаўленне або вяртанне (пагашэнне) якіх, у тым ліку выплата часткі працэнтаў за карыстанне імі, ажыццяўляецца з выкарыстаннем дзяржаўнай падтрымкі ў адпаведнасці з заканадаўчымі актамі).

Неабходна адзначыць, што артыкул 141 Банкаўскага кодэкса дае права крэдытадаўцу адмовіцца ад заключэння крэдытнага дагавора пры наяўнасці звестак аб тым, што прадастаўленая крэдытаатрымальніку сума крэдыту не будзе вернута (пагашана) у тэрмін, пры непрадастаўленні крэдытаатрымальнікам забеспячэння выканання абавязацельстваў па крэдытным дагаворы, пры наяўнасці іншых падстаў, здольных паўплываць на выкананне крэдытаатрымальнікам абавязацельстваў па крэдытным дагаворы або прадугледжаных заканадаўствам Рэспублікі Беларусь.