Кампетэнцыя Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь ў пытаннях рэгулявання лізінгавай дзейнасці

У адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 25 лютага 2014 г. № 99 "Аб пытаннях рэгулявання лізінгавай дзейнасці" (далей – Указ) Нацыянальны банк надзелены наступнымі паўнамоцтвамі па рэгуляванні лізінгавай дзейнасці.

Нацыянальны банк рэгулюе лізінгавую дзейнасць шляхам:

  1. прыняцця ў адпаведнасці з Указам і іншымі заканадаўчымі актамі нарматыўных прававых актаў, якія вызначаюць парадак і ўмовы ажыццяўлення лізінгавай дзейнасці;
  2. вядзення рэестра лізінгавых арганізацый (далей – рэестр), уключэння у рэестр у парадку, устаноўленым Нацыянальным банкам, і выключэння (ва ўстаноўленых Указам выпадках) лізінгавых арганізацый з гэтага рэестра;
  3. прыёму паведамленняў аб намеры ажыццяўляць лізінгавую дзейнасць з жылымі памяшканнямі
  4. ажыццяўлення кантролю за выкананнем заканадаўства аб лізінгавай дзейнасці, у тым ліку лізінгавай дзейнасці з жылымі памяшканнямі, лізінгавымі арганізацыямі і іншымі лізінгадаўцамі;
  5. збору і аналізу справаздачнасці лізінгавых арганізацый, уключаных у рэестр лізінгавых арганізацый;
  6. накиравання пісьмовых прадпісанняў аб ліквідацыі парушэнняў заканадаўства аб лізінгавай дзейнасці, выяўленых у ходзе праверак на падставе вывучэння справаздачнасці, iншых дакументаў і інфармацыі, а таксама патрабаванняў аб часовым адхіленні ад працы кіраўніка і (або) галоўнага бухгалтара і (або) іх намеснікаў лізінгавай арганізацыі, уключанай у рэестр (ва ўстаноўленых Указам выпадках);
  7. напрамкі пісьмовых прадпісанняў аб забароне ажыццяўлення лізінгавай дзейнасці з жылымі памяшканнямі ў выпадку неадпаведнасці лізінгавай арганізацыі хаця б аднаму з патрабаванняў, устаноўленых заканадаўствам для лізінгавых арганізацый, якія ажыццяўляюць лізінгавую дзейнасць з жылымі памяшканнямі;
  8. ініцыявання правядзення аўдыту бухгалтарскай (фінансавай) справаздачнасці лізінгавай арганізацыі, уключанай у рэестр;
  9. накіравання ў суд іску аб ліквідацыі лізінгавай арганізацыі па падставах і ў парадку, устаноўленым заканадаўчымі актамі.

Нацыянальны банк у адпаведнасці з Указам мае права прымаць нарматыўныя прававыя акты па пытаннях:

  1. стварэння і вядзення рэестра лізінгавых арганізацый, устанаўлення форм заявы і пасведчання аб уключэнні лізінгавай арганізацыі ў рэестр;
  2. правілаў ажыццяўлення лізінгавай дзейнасці;
  3. форм, аб'ёму і зместу справаздачнасці і іншай інфармацыі лізінгавай арганізацыі, а таксама замежнай арганізацыі, якая ажыццяўляе ў Рэспубліцы Беларусь праз пастаяннае прадстаўніцтва лізінгавую дзейнасць;
  4. аб'ёму і парадку раскрыцця інфармацыі лізінгавымі арганізацыямі, уключанымі ў рэестр.

Нацыянальны банк ажыццяўляе рэгуляванне лізінгавай дзейнасці беларускіх банкаў і нябанкаўскіх крэдытна-фінансавых арганізацый як у рамках Указа, так і ў рамках банкаўскага заканадаўства, паколькі банкі і нябанкаўскія крэдытна-фінансавыя арганізацыі пры ажыццяўленні лізінгавай дзейнасці кіруюцца Банкаўскім кодэксам, iншым заканадаўствам, а таксама Указам і нарматыўнымі прававымі актамі Нацыянальнага банка, якія рэгулююць лізінгавую дзейнасць.

У рамках рэгулявання лізінгавай дзейнасці ў адпаведнасці з Указам i iншым заканадаўствам Нацыянальны банк не ўпаўнаважаны на:

  1. вызначэнне парадку і асаблівасцей бухгалтарскага ўліку ў лізінгавых арганізацыях і пры здзяйсненні аперацый у рамках лізінгавай дзейнасці (гэтыя пытанні рэгулююцца Міністэрствам фінансаў);
  2. вызначэнне парадку налічэння амартызацыі маёмасці, якая перадаецца ў якасці прадмета лізінгу (пытанні рэгулююцца Міністэрствам эканомікі сумесна з зацікаўленымі);
  3. вызначэнне асаблівасцей падаткаабкладання аперацый па перадачы маёмасці па дагаворах фінансавай арэнды (лізінгу) (гэтыя пытанні знаходзяцца ў кампетэнцыі Міністэрства фінансаў і Міністэрства па падатках і зборах);
  4. вызначэнне парадку і ўмоў аплаты кіраўнікоў і іншых работнікаў лізінгавых арганізацый (гэтыя пытанні рэгулююцца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь і растлумачваюцца Міністэрствам працы і сацыяльнай абароны);
  5. вызначэнне крытэрыяў плацежаздольнасці і іншых паказчыкаў гаспадарча-фінансавай дзейнасці і ўстойлівасці лізінгавых арганізацый (такія крытэрыі вызначаюцца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь);
  6. устанаўленне нарматываў і патрабаванняў да дзейнасці лізінгавых арганізацый (па аналогіі з нарматывамі, якія ўстанаўліваюцца ў рамках банкаўскага нагляду);
  7. умяшанне ў бягучую дзейнасць лізінгавых арганізацый, у тым ліку шляхам вызначэння ўмоў заключэння асобных дагавораў фінансавай арэнды (лізінгу), выбару або ацэнкі надзейнасці лізінгаатрымальніка, абмежавання гранiчнага памеру ўзнагароджання (даходу) лізінгадаўца па канкрэтнай здзелцы.